لاکتیک اسید چیست و چه تاثیری بر روی پوست دارد

لاکتیک اسید یک اسید لایه بردار از خانواده آلفاهیدروکسی‌اسیدها(AHA) است. لاکتیک اسید به طور طبیعی در محصولات لبنی یافت می‌شود و علت طعم ترش شیر و ماست وجود لاکتیک اسید در آن‌هاست. البته لاکتیک اسید برای استفاده در محصولات مراقبت از پوست از تخمیر غیرلبنی به دست آمده و منشا حیوانی ندارد. قدمت استفاده از لاکتیک اسید به مصر باستان بازمی‌گردد و گفته می‌شود کلئوپاترا در شیر ترش حمام می‌کرده است.

مانند همه آلفاهیدروکسی اسیدها‌، این اسید لایه بردار با از بین بردن چسب بین سلول‌های مرده سبب ریزش سلول‌های مرده از پوست شده و گردش سلولی پوست را افزایش می‌دهد و البته فوایدی فراتر از لایه‌برداری دارد که در ادامه می‌خوانید.

می‌دانیم آلفاهیدروکسی‌اسیدها سلول‌های مرده سطح پوست را از بین برده و لایه زیرین را که شفاف‌تر و شاداب‌تر است نمایان می‌کنند. با افزایش گردش سلولی تولید سلول‌های جدید را افزایش می‌دهند و به افزایش تولید کلاژن پوست کمک می‌کنند.

می‌دانیم لاکتیک اسید یک لایه بردار است که زمانی که در غلظت مناسب و pH مناسب فرموله شود با از بین بردن پیوند بین سلول‌های مرده و خشک که روی پوست تجمع پیدا کرده عمل می‌کند.

زمانی که سن کم‌تری داریم سلو‌ل‌های مرده خود به خود از پوست جدا شده و می‌ریزد. آسیب‌های نور خورشید به پوست، افزایش سن، آسیب به سد دفاعی پوست و سایر مشکلات پوستی می‌تواند این روند پوسته‌ریزی را کند یا حتی متوقف کند.

مانند سایر اسیدها، اثر لاکتیک اسید در لایه برداری موثر از پوست به غلظت اسید در فرمولاسیون بستگی دارد که مطالعات غلظت بین 5 تا 12 درصد را غلظت مناسب و موثر لاکتیک اسید می‌دانند. هم‌چنین pH فرمولاسیون نقش مهمی در اثرگذاری لاکتیک اسید دارد. pH بین 3 و 4 میزان اسیدیته مناسبی است که لاکتیک اسید می‌تواند از پوست لایه برداری کند هر چه pH از 4 بیشتر شود و به سمت قلیایی شدن برود لاکتیک اسید توانایی حل کردن چسب بین سلول‌های مرده را از دست می‌دهد.

از بی‌شمار فواید لاکتیک اسید برای پوست ما به مواردی اشاره می‌کنیم که مطالعات خوبی درباره آن انجام شده است.

یکی از مهم‌ترین فواید لاکتیک اسید برای پوست که آن را به ترکیب محبوب پوست‌های خشک تبدیل می‌کند خاصیت مرطوب‌کنندگی و آبرسانی لاکتیک اسید است. لاکتیک اسید به شکل سدیم لاکتات بخشی از فاکتورهای مرطوب کننده طبیعی پوست (NMF) است. ساختار منحصربه فرد این ترکیب سبب می‌شود رطوبت به آن متصل شود و پوست را آبرسانی کند. خاصیت آبرسانی لاکتیک اسید به اندازه‌ای است که محصولی با 12 درصد لاکتیک اسید به نام LacHydrin در آمریکا از سوی FDA برای آبرسانی به پوست تایید شده است.

غلظت 5 تا 12 درصد لاکتیک اسید سبب تسریع ریزش سلول‌های مرده و نوسازی سلول‌های دارای تجمع ملانین می‌شود. مطالعه ای در سال 2002 اثر لاکتیک اسید را با لایه بردار شیمیایی قوی جنسر مقایسه کرد و نتیجه گرفت لاکتیک اسید یک درمان ایمن و موثر برای ملاسما و لک‌های پوستی است (pubmed).

یکی از فاکتورهای مهم در درمان ملاسما تداوم درمان است. می‌دانیم درمان لک زمان‌بر است و از آن‌جا که لاکتیک اسید به خوبی توسط پوست- حتی پوست‌های حساس – تحمل می‌شود می‌تواند ترکیب لایه‌بردار موثر در روتین‌های درمان لک باشد.

لاکتیک اسید در درمان جای جوش موثره؟

هم‌چنین لاکتیک اسید در کاهش جای جوش و آکنه شامل لک‌های پس از التهاب و تولید ملانین ناشی از التهاب (PIH) و محو سریع‌تر اسکار آکنه به صورت قرمزی جای جوش (PIE) موثر است.

از درمان جای جوش و اسکار آکنه بیشتر بدانیم

مطالعات نشان می‌دهد با استفاده از لاکتیک اسید با غلظت 12٪ قوام و استحکام پوست افزایش یافته و پوست صاف‌تر شده و خطوط و چروک‌های سطحی کاهش یافته و عمق چروک‌ها کم‌تر می‌شود. یعنی در این غلظت لاکتیک اسید می‌تواند به لایه‌های میانی پوست نفوذ کند در حالی که در غلظت‌های حدود 5 تاثیری بر لایه میانی ندارد اما همین اثر را می‌تواند روی لایه سطحی پوست داشته باشد.

اثر لاکتیک اسید روی کاهش چین و چروک پوست، هم از طریق لایه برداری و افزایش سرعت نوسازی پوست و هم از طریق تحریک تولید فیبرهای کلاژن و الاستین است که به افزایش استحکام پوست کمک می‌کند.

جالب است بدانید لاکتیک اسید با تحریک تولید سراماید در پوست به تقویت سد دفاعی پوست و بهبود آبرسانی و هیدراته شدن پوست کمک می‌کند.

از مقاله پوست دهیدراته به خاطر دارید سرامیدها فراوانترین بخش مایع بین سلولی لایه شاخی یا سد دفاعی پوست ما را تشکیل می‌دهند(منبع)، تقریبا ۵۰٪ چربی لایه محافظ پوست از سرامیدها تشکیل شده است و پس از آن کلسترول با ۲۵٪ و اسیدهای چرب با ۱۵٪ این لایه محافظ را تشکیل می‌دهد(منبع) که نقش مهمی در حفظ رطوبت و سلامت پوست دارند.

پس لاکتیک اسید یک ترکیب مفید و موثر برای کمک به ترمیم سد دفاعی پوست‌های دهیدراته و آسیب دیده است.

اسید لاکتیک روی بهبود فلور میکروبی پوستو با برهمکنش مثبت با نوروپپتاید موسوم به ماده پی Substance P به قوی نگه داشتن سد دفاعی آن کمک می کند که کاهش علایم التهاب و استرس پوست را به دنبال دارد.

ماده P (SP) یک نوروپپتید با طول 11 اسید آمینه است که توسط سیستم عصبی مرکزی (CNS)، سیستم عصبی محیطی و سلول های ایمنی بیان می شود. SP عضوی از خانواده نوروپپتیدهای تاکی کینین (TAC) است که توسط ژن TAC1 رمزگذاری شده است.

بله به دلیل خاصیت آبرسانی، تحریک تولید سراماید در پوست، بهبود فلور میکروبی پوست، بازگرداندن گردش سلولی پوست به ترمیم و تقویت سد دفاعی پوست و سالم‌تر شدن پوست کمک می‌‌کند.

لاکتیک اسید به ترمیم آسیب‌های پوست ناشی از اشعه آفتاب و سایر آسیب‌های محیطی کمک می‌کند.

همه لایه بردارها از هر نوعی که باشند، با افزایش گردش سلولی سبب کاهش لک و تیرگی پوست می‌شوند. اما مطالعات خوبی نشان می‌دهد لاکتیک اسید علاوه بر لایه برداری می‌تواند سایر عوامل ایجاد کننده لک و تیرگی پوست را محدود کند.

چطور یک لاکتیک اسید خوب و مناسب برای پوست انتخاب کنیم؟ محصولات حاوی لاکتیک اسید با بافت کرم یا لوسیون برای پوست‌های خشک و لاکتیک اسید به فرم ژل برای پوست چرب و سرم لاکتیک اسید برای همه انواع پوست مناسب است.

و مهم‌تر از بافت محصول حاوی لاکتیک اسید، pH محصول است. با توجه به مفهوم ارزش اسید آزاد که در مقاله

از pH پوست و pH محصولات مراقبت از پوست بیشتر بدانیم

خواندید. هر چه اسیدهای لایه بردار در پ‌هاش پایین‌تری فرموله شوند، اسید لایه بردار موجود در آن فعال‌تر و موثرتر است. لاکتیک اسید با سایر اسیدهای هم‌خانواده‌ش یعنی سایر آلفاهیدروکسی‌اسیدها کاملا سازگار است و اگر دغدغه پوستی خاصی دارید مثلا درمان اسکار آکنه یا لک مقاوم به درمان از محصول حاوی گلیکولیک اسید و لاکتیک اسید استفاده کنید.

همان‌طور که گفتیم لاکتیک اسید با غلظت 5 تا 12 درصد موثر است با توجه به این که لایه بردار ملایم بوده و سبب تحریک و آزردگی پوست نمی‌شود سرم‌های لاکتیک اسید 10 تا 12 درصد انتخاب مناسبی است.

با توجه به این سایز مولکول‌های لاکتیک اسید از گلیکولیک اسید بزرگ‌تر و کم‌تر به پوست نفوذ می‌کند پس انتخاب مناسبی برای لایه برداری از پوست‌‌های خشک و حساس است. گاهی علت برخی انواع خشکی‌های پوست، زبر وناهموار شدن پوست، تجمع سلول‌های مرده است و لایه برداری به ریزش سلول‌های مرده و افزایش آبرسانی به پوست کمک می‌کند.

پوست خشک و جوش‌دار یا پوست خشک دهیدراته: علت، درمان، پیشگیری و ترکیبات موثر

پس لاکتیک اسید یک لایه بردار مناسب برای پوست‌های خشک و حساس است.

درباره پوست‌های دهیدراته با سد دفاعی آسیب دیده می‌دانیم آسیب لایه شاخی موجب اختلال در فرایند پوسته‌ریزی طبیعی پوست و ایجاد آکنه در پوست دهیدراته می‌شود. با توجه به این که لاکتیک اسید در ترمیم و تقویت سد دفاعی پوست نیز موثر است می‌تواند برای درمان آکنه در پوست دهیدراته استفاده شود.

اگر چه لاکتیک اسید یک آلفاهیدروکسی‌اسید ملایم است اما در هر صورت یک اسید لایه بردار موثر است. مهم‌ترین عوارض جانبی لاکتیک اسید افزایش حساسیت پوست به نور خورشید و تحریک و آزردگی پوست است.

با حذف سلول‌های مرده از روی پوست، حساسیت آن نسبت به نور خورشید افزایش می‌یابد. برخی مطالعات نشان می‌دهد حساسیت به نور خورشید می‌تواند حتی تا پس از ۴ هفته پس از قطع لاکتیک اسید ادامه یابد. پس از زمان استفاده از لاکتیک اسید از پوست در برابر اشعه ماورا بنفش مراقبت کنید.

قرمزی، سوزش، پوسته‌ریزی، خشکی، خارش پوست و التهاب در پوست علایم تحریک پوست با استفاده از اسیدهاست. برای پیشگیری از آزردگی و تحریک پوست استفاده از لاکتیک اسید را به تدریج و با مقدار کم شروع کنید.

اگر هنگام استفاده از لاکتیک اسید احساس سوزش یا قرمزی در پوست دارید و پس از یک ساعت برطرف می‌شود این واکنش احتمالا ناشی از pH محصول بوده و جای نگرانی نیست. اگر قرمزی و سوزش ادامه دار بوده و پوست تحمل نمی‌کند پس مدتی مصرف را متوقف کرده تا پوست ترمیم شود و دوباره استفاده از آن را شروع کنید.

دقت کنید لاکتیک اسید بسیار ملایم است اگر علایم قرمزی و التهاب را تجربه می‌کنید احتمالا سد دفاعی یا لایه شاخی پوست شما به شدت آسیب دیده است.

لاکتیک اسید معمولا با سایر ترکیبات محصولات مراقبت از پوست تداخلی ندارد. اگر از رتینوئیدها استفاده می‌کنید این ترکیبات در افزایش گردش سلولی پوست موثرند و نیازی به اضافه کردن آلفاهیدروکسی‌اسیدها نیست مگر تجویز پزشک استفاده همزمان رتینوئیدها و آلفاهیدروکسی‌اسیدها باشد.

هم‌چنین چون pH سرم‌های حاوی لاکتیک اسید حدود ۳-۴ است بهتر است بین لاکتیک اسید و محصول مراقبتی بعدی شما ۲۰- ۳۰ دقیقه فاصله باشد.